Ziektebeelden

Emfyseem

Emfyseem is in de geneeskunde een toestand waarin de longen sterker uitgerekt zijn dan normaal terwijl de interne microstructuur ervan, in de vorm van de longblaasjes en de fijne tussenschotjes daartussen, deels verloren is gegaan zonder dat er duidelijke longfibrose is opgetreden.

De interalveolar septum ruptuur leidt tot significante vervormingen van de longen architectuur  die belangrijke functionele gevolgen hebben. De belangrijkste mechanische evenement consequent zijn septum breuk is dat de resulterende holte groter is dan de som van de twee alveolaire ruimtes gen elastische terugslag vergroot verder deze nieuwe ruimte, noodzakelijkerwijs op kosten van de omringende gezonde parenchym. Met andere woorden, als directe en spontane consequentie van septum ruptuur, de elastische longen terugslag reset gezond parenchym uitbreiding op een lager niveau, in verhouding tot het bedrag van de septum verstoring.

Hierdoor is:
•    het totale gaswisselingsoppervlak verminderd;
•    het capillaire vaatbed verkleind, (waardoor de rechter kamer van het hart op den duur in moeilijkheden kan komen);
•    de luchtinhoud van de longen verhoogd;
•    de elasticiteit van de long verminderd; en de
•    maximale uitademingssnelheid verlaagd.

Dit heeft gevolgen voor de patiënt, die sneller kortademig wordt en een grote, tonvormige borstkas ontwikkelt die permanent in de inademingsstand staat. In het eindstadium van de ziekte is de patiënt permanent benauwd, zelfs in rust.

Roken is zonder enige twijfel de belangrijkste oorzaak van emfyseem, maar ook een langdurig roken van crack en slecht behandelde astma kan uiteindelijk tot deze toestand leiden, evenals een aantal andere afwijkingen zoals genetische defecten in een aantal enzymen, zoals alfa 1-antitrypsine. Ook bepaalde beroepen kunnen een beïnvloedende factor zijn, zoals glasblazer, trompetspelers en kappers (haarproducten).

‘Zuiver’ emfyseem is zeldzaam; er komt vaak nog een chronische bronchitis en/of astma bij. Deze combinaties worden wel onder het spectrum van COPD (chronic obstructive pulmonary disease) ondergebracht, en in het verleden in Nederland ook wel CARA genoemd (chronische aspecifieke respiratoire aandoeningen). De term CARA wordt niet meer officieel gebruikt.

Emfyseem is onomkeerbaar en neigt tot verergering, zeker als de patiënt niet stopt met roken. Genezing is niet mogelijk. Behandeling (met luchtwegverwijders, antibiotica bij infectie, onderdrukking van de ontstekingsreacties van de luchtwegen, en uiteindelijk met permanente zuurstoftoediening) is maar beperkt effectief. Emfyseem is een van de belangrijke, meestal vermijdbare, oorzaken van invaliditeit, met name bij mensen boven de 45 jaar.

Ontvang de nieuwsbrief